Het brein leren leren?
Begin maart verschijnt er een nieuw boek over leren en de hersenen: Brein@work. Volgens de recensie in Leren in organisaties belooft het een leesbaar en nuttig boek te zijn. Ik ben benieuwd, want niet alle voorbeelden die in de recensie aan bod komen vind ik even vernieuwend. Ze zijn wel makkelijk toepasbaar, voor iedereen die iets met leren te maken heeft. Wil je beter leren leren, of je persoonlijke ontwikkeling bevorderen, dan kun je hier op letten:
1) Het woordje niet doet het niet
Onze hersens kunnen niks met het woordje niet. Aandacht in de vorm van ‘nietjes’ werkt daarom averechts. Wil je dat een kind iets niet laat vallen? Dan helpt de zin ‘niet laten vallen’ minder goed dan de tip ‘goed vasthouden’. Wil je afvallen? dan werkt het voornemen om niet te snoepen slechter dan je duidelijk voornemen wat je op een dag wél wilt eten. En daarom vragen (goede) trainers je ook altijd om leerdoelen positief te formuleren in plaats ‘ik wil niet…’ of ‘ik wil minder…’.
2) 7 dagen in een week, 7 plekken in je hoofd
Je hoofd proberen vol te proppen heeft geen zin, mensen kunnen maar zeven items tegelijk onthouden. Leuk om te testen als je boodschappen gaat doen: lukt het om met acht geplande boodschappen thuis te komen? Ben je aan het leren, dan is het belangrijk om samen te vatten en de belangrijkste items uit te kiezen. Probeer je je te ontwikkelen, doe dat dan niet op alle vlakken tegelijk. Werk liever doelgericht aan een paar goede voornemens dan als een schot hagel aan je hele persoonlijkheid3
3) Oefening baart kunst, dus hou vol
Veranderen kost tijd en moeite. Volgens deze praktische blog 21 dagen, volgens Brein@work 40 dagen. Gisteren gaf iemand een mooie metafoor hoe het wennen van de hersenen aan nieuw gedrag gaat: het oude gedrag is als een snelweg door de jungle. Hij is makkelijk te vinden en gaat snel. Het nieuwe gedrag is een pad dat je nog moet aanleggen. Overhangende jungle, geen wegwijzers, een oneffen oppervlak, op alle mogelijke manieren kost deze weg meer moeite. Máár, het goede nieuws: de snelweg kan overwoekerd en opgebroken raken door hem minder te gebruiken. En dus wordt je oude gedrag minder makkelijk, minder aanlokkelijk, minder vanzelfsprekend. Terwijl dat smalle junglepaadje door het veel te gebruiken intussen een mooi vrijgemaakt pad is, dat je soepel kunt gebruiken…
4) Slim belonen heeft effect
Al vaker schreef ik op dit blog dat belonen een positieve uitwerking heeft. Maar je kunt ook nog slím belonen (wat elke ouder die zijn kind spruitjes probeert te leren eten al weet…): beloon de inspanning, niet de prestatie. Het gaat in eerste instantie om dat iemand het probeert, niet of het lukt. Wat kun je daarmee wat betreft leren? Als trainer of docent is het belangrijk om oog te hebben voor de inspanningen van een cursist, en daar in elk geval aandacht aan te besteden. Als lerende, kun je ervoor kiezen om mild te zijn voor je zelf: het hoeft niet in één keer goed; tel de keren die wél lukken en laat je niet afleiden door het de keren dat het nog niet lukt. Zo blijf je gemotiveerd. Jezelf slim belonen verhoogt je eigen motivatie (die weer bijdraagt aan zelfdiscipline).
Je ziet dat bovenstaande tips samenhangen. Als je de een toepast, wordt de andere ook makkelijker om toe te passen. In Brein@work staan nog veel meer dingen die je kunt toepassen. Leren en jezelf ontwikkelen wordt er (verwacht ik) leuker, makkelijker en effectiever van.