Kritisch zit ik te puzzelen op mijn gedrag de afgelopen tijd. Het gaat over mijn privéleven. Zat ik wel voldoende aan de rechterkant van de Roos van Leary? Heb ik echt geprobeerd er sámen uit te komen? Iets in mij twijfelt eraan. Ik heb van nature een groot talent voor de linkerkant van de Roos van Leary, en ook voor het ‘rode’ gedrag van die linkerkant. Wanneer ik emotioneel geraakt ben, komt de linkerkant nogal snel tevoorschijn …
Het zette me aan het denken over de Roos. Hoewel ik in trainingen altijd vertel dat rechts niet beter is dan links, en dat alle acht taartpunten hun eigen nut hebben, vind ik privé blijkbaar dat ik faal als ik in de linkerkant schiet. Tijdens het puzzelen kwamen in mijn hoofd veel ‘ik had moeten’s langs. Ik had opbouwender moeten zijn, meer in contact moeten blijven, een ondertoon achterwege moeten laten, enzovoort. Ik vind eigenlijk dat ik voortdurend verantwoordelijk, constructief en dat soort dingen moet zijn.
De Roos stelt dat het slim is om eerst je doel te bepalen, en dan je gedrag aan te passen. Natuurlijk is in mijn doel in mijn privéleven relationeel. Ik wil goede relaties met mijn partner, mijn familie en mijn vrienden. Maar ten koste van wat? Voortdurend verantwoordelijk en constructief zijn zou betekenen dat niet IK een relatie heb, maar een vervormde en uitgeklede versie van mezelf een relatie heeft. Ik ben namelijk niet altijd constructief en verantwoordelijk. Ik ben wel eens moe, boos, verdrietig, onredelijk, noem maar op. Mijn eigenlijke doel is dat ik zowel mezelf kan zijn als een goede relatie met anderen hebben (au, dat klinkt als een tegenstelling).
En daar betreden we het terrein van de RET. Ik moet … ik zou moeten … ik had moeten, dat zijn geen behulpzame gedachten. Ze stellen een eis, zetten me klem. En katten in het nauw maken zoals bekend rare sprongen. Dan doe ik alsof ik niet boos ben, net zo lang tot ik knap. Dan probeer ik redelijk te blijven, terwijl ik beter mijn gebrek aan rede zou kunnen bespreken. Dan laat ik niet merken dat iets me verdriet doet, om de ander niet te kwetsen. Dan wordt het uiteindelijk allemaal heel ingewikkeld, en kost het veel energie.
Wat zou helpen, is mezelf toestemming geven voor wie ik ben en wat ik voel. Is dat een vrijbrief om anderen lastig te vallen met vervelend gedrag? Nee, zeker niet. Ik denk juist dat het veel vervelende situaties voorkomt. Omdat ik er dan eerder bij ben, vóórdat dingen uit de hand lopen.
Wat hebben jullie aan dit persoonlijke verhaal? Laat ik er een tip van maken: doe eerst het benodigde werk aan de binnenkant voordat je doelbewust de Roos Van Leary gaat toepassen in een situatie. Als je gevoel en je gedrag verschillen, is de kans groot dat er gevoel ‘doorlekt’ in je gedrag.